‘we helpen om het verhaal verder te laten gaan’

‘Het was vijftien jaar geleden eigenlijk een heel goed idee van de broeders om het huis “In de Rooden Leeuw” een bestemming te geven als een plaats van inspiratie en ontmoeting voor de Maastrichtenaren. Op deze manier komt de inspirerende boodschap van Louis Rutten en broeder Bernardus om “goed te zijn en goed te doen” weer opnieuw tot leven. Het geeft ons een goed gevoel dat we hieraan onze bijdrage mogen leveren.’

het verhaal gaat verder

Ik heb een gesprek met Rasa en Chantal de Zanger. Ze zijn elkaars tochtgenoot door het leven en sinds de voltrekking van hun huwelijk in het stadhuis van Maastricht dragen ze eenzelfde achternaam. Samen delen ze ook gedeeltelijk hun inzet. Rasa als directeur van het centrum In de Rooden Leeuw en Chantal als een van de zestig vrijwilligers die zich voor dat centrum inzetten.


Mevrouw Rasa de Zanger (rechts) en echtgenote Chantal
    Chantal is Maastrichtse van geboorte en heeft een katholieke achtergrond. Ze is werkzaam op sociaal maatschappelijk vlak. Haar partner Rasa is geboren in Rotterdam en heeft na haar studie Franse taal en letteren in Leiden een deel van haar leven in de USA mede leiding gegeven aan de Bhakti-yogabeweging, de “yoga van de liefdevolle toewijding”.

In 2008 keerde ze weer naar Nederland terug maar de inspiratie van deze beweging is nog steeds haar dagelijkse geestelijke voedingsbodem.

‘In 2009 maakte Chantal me attent op een oproep in “De Limburger” om je aan te melden voor de functie van directeur van In de Rooden Leeuw,’ vertelt Rasa. Na het schrijven van mijn sollicitatiebrief kreeg ik tot mijn vreugde een uitnodiging voor een eerste gesprek. Ik vond het heel bijzonder dat er ook een vertegenwoordiger van de vrijwilligers in de sollicitatiecommissie zat. Toen het gesprek afgelopen was, dacht ik: “Als het niks wordt, was het in alle geval een mooie middag”. Later bleek me dat dit gesprek precies in de sfeer van de Rooden Leeuw paste: goed voorbereid, belangstellend, respectvol en met persoonlijke warmte. Tot mijn grote vreugde werd ik als algemeen medewerker aangenomen en kon ik op 1 maart 2010 als directeur aan de slag. Ik mocht toen het “verhaal” van de stichting In de Rooden Leeuw en met name dus ook het verhaal van de Broeders FIC mee verder vertellen. Ik vond het een eer om daaraan te mogen gaan meewerken. Tot op de dag van vandaag.’

het pand heeft een verhaal

‘Het mooie sfeervolle huis aan de Bogaardenstraat 50 heeft zijn eigen verhaal,’ zegt Rasa. Het is gebouwd in 1789 en rond 1825 is het door de bierbrouwer Rutten gekocht. Toen zijn zoon Louis onderdak zocht voor een groepje religieuzen, stelde zijn vader de benedenwoning en de zolder aan hen ter beschikking. Op 21 november 1840 betrokken zij officieel het huis. Het werk van de congregatie FIC ging toen beginnen.’   

Rasa en haar voorganger Mevr. van Wijmen.

‘Toen ik in 2009 voor het eerst het huis betrad werd ik getroffen door de warmte die het uitstraalde. Het is een pand met een kostbare traditie. Met een prachtig verhaal van inzet en toewijding voor de bewoners van de stad Maastricht. In het gebouw ervaar ik een bepaalde “stroom” die je sterk maakt. Het is ook wel heel bijzonder: de stichting In de Rooden Leeuw is een kléine vrijwilligersorganisatie die focust op verdieping en ontmoeting. Maar het is ook heel gróót door wat erin gebeurt en wat we in en vanuit dit huis willen voortzetten.’

‘Als het me soms te druk wordt met mijn werk, loop ik naar boven om even in het stiltecentrum nieuwe energie op te doen. Die plek ligt op de zolderverdieping, waar van 1840 tot 1845 vier broeders hun slaapruimte hadden.’ ‘In een trapportaal hangt een portret van Mgr. Rutten en dat geeft me steeds een extra stimulans als ik ernaar kijk. Wat moet dat een wiis en breeddenkend mens geweest zijn! Met zijn ideeën rond de bekommernis om mensen die het niet goed maakten, heeft hij duurzame inspiratie nagelaten.’ ‘Liefdevolle aandacht voor omstandigheden die nu, in 2015, nog steeds (helaas) onze aandacht moeten hebben. In stilte zit ik dan in de gebedsruimte op adem te komen en voel ik me met Louis Rutten en met de inzet van de broeders verbonden.’

je voelt er god

Chantal valt Rasa bij: ‘Het gebouw heeft een ziel. Het is een plek van sfeer en warmte. Ik zou bijna zeggen dat je er God kunt voelen. Ik heb me in Maastricht en elders op veel plaatsen ingezet om medemensen tot steun te zijn. Om hun leven opnieuw op de rails te zetten. In de Rooden Leeuw geeft op sociaal maatschappelijk gebied iets extra’s, meer dan ik elders mocht ervaren. Ik kan uit ervaring zeggen dat gasten die hier binnenkomen zich meteen veilig en rustig voelen. Er gebeurt iets met de bezoekers.   

Gedurende de zomerpauze van In de Rooden Leeuw worden er door Chantal (vooraan links) onder andere uitstapjes georganiseerd.

Ze ervaren een sfeer van “met elkaar en voor elkaar”. En dat is in de huidige context van onze samenleving een kostbaar gevoel.’

Chantal verzorgt in de vakantieperiode, als de activiteiten van de stichting een paar weken stil liggen, het zomerprogramma “Zomeren in de Rooden Leeuw”. ‘Elke dag hebben we dan een wisselend aanbod, varierend van een excursie, een wandeltocht met picknick, creativiteit, een boottocht op de Maas, een museumbezoek, etc.’ ‘Hiernaast verzorg ik vanaf 2012 bijeenkomsten in het kader van de “Budgetkring”. Dat is een initiatief van mevrouw Dr. Schreurs die werkzaam is aan de universiteit. Deze activiteit beslaat ruim een jaar. Een vaste groep van deelnemers wordt erin geholpen om zorgvuldig met hun geld om te gaan. Ook om natuurvriendelijker te leven, om het huishoudboekje serieus bij te houden en aan te leren niet op elke reclame-aanbieding in te gaan.’ ‘Het blijkt een succesvolle methode, die nu op veel plekken in het land wordt aangeboden. We worden daarin gesteund door het Oranje Fonds en koningin Maxima was zo vriendelijk om het nieuwe kantoor van de Budgetkring in de Cortenstraat in Maastricht te komen openen.’

de persoon van rutten



De in "In de Rooden Leeuw" gestarte Budgetkring mocht zich in juni 2013 verheugen in een werkbezoek van koningin Maxima.
   ‘Ik merkte dat straks al op,’ zegt Rasa, ‘dat Mgr. Louis Rutten een man was met een haarscherp gevoel voor de noden van zijn tijd. Als ik hoor wat hij in Maastricht allemaal heeft opgestart aan projecten, word ik daar stil van. Volgens mij was het ook een man die wist wat hij wilde en misschien ook wel zeer rusteloos leefde: om alle onrecht, onvermogen van kleine mensen, aandacht voor sociaal zwakkeren en mensen die geen kans hadden op vorming en onderwijs, hun eigen plek te geven.

In hun eigen kracht te laten komen. Ik vermoed dat hij ook goed kon overtuigen en zijn gedachtegoed sterk naar voren kon brengen.

Ik heb begrepen dat hij daarbij zijn eigen kerkelijke autoriteiten, maar ook de verantwoordelijken voor het bestuur van de stad onbevangen en moedig tegemoet trad. Met één doel: goed te zijn en goed te doen voor kinderen, vrouwen en mannen die geen kansen hadden in de toenmalige samenleving.’

‘Mgr. Rutten was eigenlijk een soort missionaris in zijn eigen geboorteplaats,’ vult Chantal hierop meteen aan. ‘Volgens mij gaf hij ook aan dat het belangrijk is om een spirituele motivatie in je leven te hebben. Het leven is meer dan geld en lekker leven. We zien om ons heen dat heel veel dingen verzakelijken, worden geprivatiseerd en “vermarkt” worden. In de Rooden Leeuw staat daar qua werken en denken haaks op. De activiteiten ervan zijn een welkom geluid in het sociale veld van Maastricht. Mooi dat Louis Rutten ook in deze geest werkte en dat we hierop voort kunnen bouwen.’

volgelingen van rutten en bernardus

Chantal: ‘Van de details van het leven van Louis Rutten en broeder Bernardus weet ik niet zoveel. Maar ik zie in hun volgelingen die bij In de Rooden Leeuw betrokken zijn, wel iets aparts en bijzonders uitstralen. Moet je eens zien met hoeveel toewijding broeder Noud Fonken bij de inloop voor gehandicapten bezig is.



Rasa trekt sinds 1 maart 2010 'de kar' van In de Rooden Leeuw
   En kijk eens met wat een respect en waardering naar broeder Gerard Hermans wordt gekeken en geluisterd als hij gastheer is bij de vrije inloop op donderdagmiddag. Broeder Kees van de Wiel, die heel zijn leven in Chili heeft gewerkt, sluit in zijn optreden naadloos bij onze sfeer van aanpak aan. Ze zijn volgens mij mensen die met heel hun wezen “mannen van Rutten en Bernardus” zijn.’

‘Ik proef dat in hun manier van werken en benaderen van onze gasten. Ze dragen mee aan de geest van richting geven aan het leven van mensen. Ze helpen bij de verdieping van het leven van de gasten. Dat verstevigt bij de bezoekers hun basis om verder te kunnen gaan op hun weg door het leven. En ik denk dat het een groot verlies zou zijn als broeders niet meer aanwezig kunnen zijn en meehelpen in het centrum.’

Rasa zegt hierop: ‘Ik werk met veel plezier met de broeders samen. Ik leer veel van hen. Als je werkt met de broeders ervaar je dat je er zijn mag als mens. Dat voel ik ook bij de maandelijkse vergaderingen van het stichtingsbestuur waar ik bij aanwezig mag zijn. Ik ontmoet daar broeder Kees Gordijn en jou, Wim. Met jullie werk ik prima samen en leer ik ruimte te maken voor anderen, waardering te geven en te ontvangen. Ik mag er zijn wie ik ben. En dan merk ik dat jullie, broeders, er zijn met jullie hart en ziel. En het is heel wonderlijk dat de huishoudster van de broeders, Anita, die ook ons centrum schoon houdt, een moederlijke uitstraling heeft die ze mede ook mee heeft gekregen van de broeders. Ze poetst niet alleen het huis, maar ook de harten van onze bezoekers.’

feest vieren

Er worden dus in 2015 twee jubilea gevierd: het 175-jarige bestaan van de FIC én het 15-jarige bestaan van In de Rooden Leeuw. En de beide jubilea zullen elkaar bevruchten, zo vertelt Rasa: ‘In het voorjaar van 2015 organiseert In de Rooden Leeuw een symposium dat gehouden wordt in de Sint Janskerk aan het Vrijthof.

We nodigen zo’n honderd mensen uit. Doel van het symposium zal zijn de doelstelling van In de Rooden Leeuw (“Het helpen voorkomen en/of verminderen van sociaal isolement”) breder onder de aandacht te brengen binnen de context van de huidige politieke en maatschappelijke ontwikkelingen.’

‘We proberen het project “Het vrijwilligerscollege” op de rails te zetten. De directeur van het SKANfonds (voormalige “Stichting Katholieke Noden” van de KRO) heeft ons aangemoedigd om in het voorjaar 2016 voor vrijwilligers en aspirant-vrijwilligers een podium te scheppen vanuit In de Rooden Leeuw om elkaar te ontmoeten en te inspireren op een ludieke wijze en nabijheid en genegenheid uit te dragen.’
  

Activiteiten ala "Samen aan tafel" kunnen voor eenzame mensen heel belangrijk zijn. Velen koken niet graag voor zichzelf en hebben zo behalve sociale contacten ook goede toegang tot gezonde voeding.

‘Tenslotte zijn er in de feestperiode in het najaar 2015 een aantal open huis-middagen/avonden gepland waarbij we gasten willen laten delen in onze werkwijze en bejegening van bezoekers. Daarbij zullen we duidelijk aangeven dat we ons hierbij sterk geïnspireerd voelen door het gedachtegoed van Mgr. Louis Rutten en door de daadkracht en het doorzettingsvermogen van broeder Bernardus Hoecken.’

Wim Swüste

Bron: Berichten van de Broeders van Maastricht, 2015 nummer 1