IN MEMORIAM br.Geert, Aloysio van den Broek

Aan zoveel raak je gewend.
Ook aan het meest verbazingwekkende: het feit dat je mens werd.
Ach, al zo lang loop je mee.
Gaandeweg worden wonderen het gewoonste.
Ondertussen had je er ook niet kunnen zijn.
Een weergaloos verhaal had ook onverteld kunnen blijven.
Alsof dat verhaal vanzelf sprak.
Alsof jij vanzelfsprak.
Maar je kwam aan de orde, je maakte je entree.

Ademloos het heelal, het grote, onmetelijke heelal.
Hoe bestaat het - een méns!
Alsof jij de eerste was. En daar ben je dan!
Aan veel raak je gewend.
Maar dit - je menswording, de feestelijke opening van het verhaal dat je bent,
zal je toch blijvend moeten verwonderen.
Al die glans, al die schoonheid die je rijk bent, je menselijke luister -
het ontspringt aan een peilloos mysterie.
Er zit een ongehoorde creativiteit achter.
Een onuitsprekelijk grote liefde.

Weergaloos verhaal, die glans, de schoonheid die je rijk bent, je menselijke luister. Het zijn waarlijk termen die van toepassing waren op jullie Geert, op onze Alo.
Nog andere passen bij hem: exuberant, ruim, royaal, ongeremd, vorstelijk, uitbundig met grandeur.
Ja, Alo was gezegend met een flink portie talenten en kwaliteiten en die kwamen rijk en krachtig naar buiten. In al zijn actieve jaren heeft hij die toegepast en uitgebreid op velerlei gebied.

Toch heb ik wel eens de indruk gehad dat Alo zich aanvankelijk wat in een keurslijf voelde. Onze congregatie was eigenlijk te klein voor Alo; zij kende wel wat beperkende grenzen. Ik denk dat binnen die beperkingen Alo zich wel eens gefrustreerd voelde, maar hij liet dat zelden blijken.
Toch heeft hij eens zich laten ontvallen: Ik had graag Jezuïet willen worden. Vanwege de ruimte en mogelijkheden daar.
Wat wij echter gezien hebben is dat hij zijn talenten en krachten ruim en grootmoedig heeft uitgeleefd en toegepast. Daar was toch ook een kleine schaduwzijde aan. Men zou kunnen zeggen dat Alo vaak voor de colonne uit marcheerde. En dat werd niet altijd in dankbaarheid afgenomen. Als voorbeeld daarvan:
Zeventien jaar duurde zijn eerste periode van verblijf in Malawi.
Waarschijnlijk vijf keer heeft hij de keuze van een regionaal/provinciaal bestuur meegemaakt. Niet een keer werd hij daarin gekozen. Hij voelde dat! “Ja, de lieve, aardige, ongevaarlijke broeders worden gekozen, maar de mensen met kwaliteiten worden voorbij gegaan”. In die jaren werd Alo bewonderd, benijd maar blijkbaar niet warm bejegend. Later door groei en ontwikkeling heeft de colonne Alo ingehaald, werd hij daarin opgenomen en stroomde er onderlinge warmte.  

Aloysio tijdens generaal kapittel 1982


Dat weergaloos leven van Geert/Alo is begonnen in Den Haag in 1923. We hebben nooit veel gehoord over zijn jeugdjaren.


Tweede klas Mariaschool
   In 1936 ging hij zijn oudere broer achterna op weg naar het broederleven. Na zijn professie heeft hij zeven jaar gewerkt in lagere scholen in Nijmegen en Maastricht. En intussen en daarbij studeren, studeren. En met veel discipline deed hij dat ook. In rap tempo verzamelde hij onderwijsbevoegdheden: Frans, Duits, Engels, Middelbaar Engels. Zijn inspanningen werd erkend en hij kreeg een bijbehorende taak: lesgeven onze eigen opleidings-ULO. Een enkele niet-zo-oudere broeder heeft daar nog waarderende en plezierige herinneringen aan.


Daarna kwam het verzoek om naar Malawi te gaan. Eerst zeven jaar als leraar aan een beginnende Kweekschool, daarna tien jaar als headmaster van een middelbare school. Tien jaar waarin hij die school een landelijke bekendheid gaf als een van de beste middelbare scholen. Ondertussen behaalde hij nog even een universitaire graad via Zuid-Afrika.



leraar kweekschool Malawi 1966
 

staf St. Patrick's 1975


In die jaren kwam ook zijn kunstzinnige inslag tot bloei. Interessant was dat hij kerken en kapellen ging opfleuren met muurschilderingen.

   Veel vakanties heeft hij daaraan besteed. En natuurlijk op de manier van Alo, groots, bijna monumentaal, zwierig. Een pas-geboren Jesus-kindje met al tandjes in de mond, was voor hem geen probleem, maar wel voor zijn medebroeders en dat heeft hij moeten horen. Een keer heeft hij het gewaagd een muurschildering te maken in zijn eigen huis, zijn communiteit. Hij was toen alleen thuis en zou niet gestoord worden door opmerkingen. In de eetzaal een stilleven van etenswaren, wel met een vermanende tekst: Dat wij ons niet schuldig zouden maken aan de tekorten van anderen.

Aan een kant ging het tafellaken met een grote boog zwierig naar boven, eindigde in een knoop waaruit nog een aantal plooien golfde. Toen de eerste medebroeder terug kwam en de eetzaal binnenging, bleef die verbaasd staan, stil, en toen: Is dat een ijsco-karretje? Nog erger, later haalde een ander een kip uit de koelkast, hield die bij de schildering om te beoordelen of die kip erop wel goed afgebeeld was. Alo verontwaardigd, maar later kon dat zelf toch wel weer met smaak vertellen.  

Een opkomende verliefdheid deed Alo besluiten om Malawi te verlaten. Hij wilde toch broeder blijven. Hij besloot een sabatjaar door te maken in Amerika. Zijn ervaringen en belevenissen daar brachten toch een verandering in Alo te weeg. De sterke actieve inslag werd minder en het spirituele kreeg meer aandacht en invloed. Niet lang na zijn terugkeer uit US kreeg hij een benoeming voor Pakistan. Na overleg besloot hij een taak te vinden in een catechetisch instituut in het zuiden van het land. Maar eerst bereidde hij zich intens voor door een half jaar lang spiritualiteit te studeren in Nijmegen.



afscheid van Pakistan 1985
   Tijdens de eerste stafvergadering die hij meemaakte, vroeg Alo of hij de Statuten en de syllabus mocht ontvangen om ze te bestuderen. Ontsteltenis alom, tot een handige zuster voorstelde dat het mooi zou zijn als Alo die zou gaan samenstellen. En dat deed hij er dan bij. Na een paar jaar werd Alo door zijn medebroeders gekozen als regionale overste. Hij verhuisde meer naar het noorden waar deze broeders woonden verspreid over drie communiteiten.

Niet voor veel jaren. Hij heeft het einde van hun aanwezigheid mogen begeleiden en voltooien.

Hij ging terug naar Malawi. Vond bezigheid in de begeleiding van religieuzen en priesters. Gaf leiding aan een vormingsteam en was enkele jaren novicemeester. Werd zelfs door een bisschop gevraagd de jaarlijkse retraite van de diocesane priesters te verzorgen. Eigenlijk onvoorstelbaar, maar blijkbaar was zijn faam als spirituele begeleider al ver verspreid. Zijn laatste activiteit in Malawi was het beheer van de boekwinkel die bij de drukkerij hoorde de broeders de leiding hadden. Ook daarvoor zette hij zich volledig in.  

Aloysio met aspiranten en novicen en Thomas Lechner

Zorgde voor gedegen geestelijke lectuur voor priesters en religieuzen, en stalde rond Kerstmis de winkel vol met de meest afschuwelijke kitsch. Business is business. Maar met de opbrengsten kon hij toch kleine boekwerkjes van waarde goedkoop aanbieden aan de gewone man. In 1995 werden zijn talenten en inspanningen tenslotte ontdekt en gewaardeerd door de Nederlandse gemeenschap en werd hem het Ridderschap van Oranje Nassau toegekend.



Aloysio bij het afscheid van ons klooster in Rotterdam
   In 1998 keer Alo naar Nederland terug. Hij sloot zich aan bij de Rotterdamse communiteit. Stil zitten en op zijn gouden lauweren rusten was niets iets dat hem aantrok. Hij gaat zich buitens¬huis en binnenshuis op vele manieren weer verdienstelijk maken met goed werk in parochieel verband en zorg op pastoraal gebied voor de bewoners van Verzorgingshuis 'De Schans'. Zonder ophef zorg hij voor de zieken in huis. Hij neemt ook mede de leiding van de communiteit op zich.


In 2011 komt hij naar De Beyart. Tijd om het wat rustig aan te doen. Maar zo nu en dan steken wat waarschijnlijk chronische tropisch klachten de kop op, zorgen voor bezorgdheid, maar Alo slaat zich er weer door heen. Niet klagen en zeker geen medelijden asjeblieft. Toch levert hij geleidelijk telkens wat levenskracht in. Als hij dan niet lang geleden een heup breekt, dan gaat het snel. We mogen niet bij hem waken. In de stilte van de zondagmorgen is hij van ons heen gegaan. Einde van een weergaloos verhaal dat onze volle dank verdient.
Hij is ingegaan in dat peilloze mysterie, verenigd met die ongehoorde creativiteit en opgenomen in die onuitsprekelijk grote liefde.


Br. Frans Turkenburg



In Lahore, Pakistan, heeft Aloysio voor hun huis aldaar, waarin tegenwoordig Zusters van Loretto wonen, een schildering van Maria Koningin met Kind gemaakt.
De Zusters hebben ons onlangs (mei 2017) een afbeelding van dit schilderij gestuurd: