IN MEMORIAM BR. JAN VAN HAAREN

Br. Jan is geboren op 16 oktober 1929 in Maastricht. Hij deed zijn professie op 15 augustus 1950 en overleed in De Beyart Maastricht op 14 maart 2012.

Gij zijt vr mij en Gij zijt achter mij. Gij hebt uw hand op mij gelegd. Het is een wonder, dat mij te boven gaat. Ik kan er niet bij.

We hoorden zojuist uit Psalm 139 lezen. Een gedicht vol menselijke warmte en grote rijkdom. Een gedicht van koning David dat spreekt van groot vertrouwen op God. Een psalm die past op het mooie leven dat broeder Jan van Haaren onder ons heeft mogen leiden. Van hem nemen we vandaag afscheid.

Vertrouwen doe je iemand niet zo maar van zelf. Het is een kwestie van groeien. Je stort je hart niet uit bij de eerste de beste, je doet dat bij iemand waarmee je een band hebt opgebouwd. Onzekerheid speelt dan geen rol meer, eigen verdiensten of aanzien hebben er niks mee te maken. Je bent er voor elkaar, op leven en dood.

Ik geloof dat ik mag zegen dat Jan van Haaren geen mens was die vervuld was van veel gevoel voor eigenwaarde. Ik denk dat hij zich vaak onzeker voelde. Dat hij steun en bemoediging nodig had en wie niet? om te zijn wie hij wilde zijn. Jan voelde zich onzeker door zijn chronische bronchitis. Een soms adembenemende ziekte. Maar ondanks dat gaf Jan aan velen nieuwe levensadem. Hij was hij vaak zonder veel woorden mensen nabij en tot troost. Hij droeg ertoe bij dat de wereld warmer werd voor velen. De Hand van de Eeuwige rustte op zijn schouder. Toe maar Jan, je doet het goed. Je bent een ware broeder van mensen!

Vanaf zijn prille jeugd zat het Jan niet mee. Op zeer jonge leeftijd werd hij wees. Zijn opvoeding bracht hij grotendeels door onder de zorgen van anderen. Wellicht heeft dit zijn leven getekend. In alle geval mogen we wl stellen dat zijn ouders hem vanuit de hemel steeds dicht nabij waren.

In 1948 treedt hij in bij de Broeders FIC. Hij doet in 1950 zij Geloften en belooft dan zijn leven te stellen in dienst van medebroeders en medemensen. Wat hij toen beloofde, heeft Jan in zijn kloosterleven van 62 jaar, mr dan waar gemaakt.

Aanvankelijk werkt hij in een aantal communiteiten in de huishouding. Hij wordt socius van de novicemeester hier op De Beyart. Het was voor Jan een zegen dat hij naar ons Schippersinternaat werd verplaatst in 1964. Hij werd daar groepsleider en hij behaalde zijn bevoegdheden voor Kinderbescherming. Hij kon hier zijn ruim aanwezige kwaliteiten om goed te zijn en goed te doen aan kinderen. Hij werd gewaardeerd in zijn werk en deed dat met grote inzet en voldoening.

Dan breekt een zeer weldadige fase in zijn leven aan, die twintig jaar zal duren. Na een verblijf in ons huis in Miranda de Ebro in Spanje, waar hij vertrouwd wordt met de Spaanse taal, mag hij naar Chili. Hij gaat wonen in de communiteit van Talca San Antonio, die in een wijk ligt waar mensen het moeilijk te halen hebben.

Jan voelt zich in deze omgeving van grote menselijkheid, vriendschap en nabijheid die Chilenen eigen zijn, helemaal thuis. In een gesprek met mij vertelde hij dat hij zich gegrepen voelde door de situatie waarin Chileense kinderen zich bevonden. Velen zwerven op straat, bedelen om geld en kopen daar solutie voor, spul dat wij in Nederland gebruiken om onze lekke band te plakken. Kinderen in Chili snuiven het op en raken erdoor in trance. Ze raken eraan verslaafd en het runeert hun leven.

Hij gaat met kinderen handvaardigheid beoefenen. Ze zagen met een figuurzaag puzzelstukje, waarmee dieren kunnen worden gemaakt, trekpoppen, blokkendozen, houten speelgoedautos, en wat al niet. De kinderen en jongeren vinden erin een goede tijdspassering en opvang en ze leren verantwoord omgaan met materiaal en ook omgaan met elkaar. Later wordt zijn werk uitgebreid naar jongeren die op een werkplaats hun dag doorbrengen. Jan leidt hen op dit werk met behulp van goede machines deskundig te verrichten. Hij helpt hen om de werkplaats over te nemen en door te zetten.

In 2001 begint zijn gezondheid op te spelen en neemt hij het besluit naar Nederland terug te keren. Hij gaat nog een keer terug om te zien of zijn project goed loopt. En hij kan vaststellen dat zijn vriend Lulo het werk goed heeft overgenomen. Gerustgesteld kan hij voorgoed naar Nederland terug.

Jan woont dan op De Beyart waar hij in contact komt met de medewerkers aan het Iconenatelier Sint Servatius, met de broeders Wim van Winden, Toon Verkoijen en met Ank en Ruud Landwier. Jan heeft de techniek van het schilderen van iconen snel onder de knie, maar meer nog ervaart hij in dit werk dat het hem dichter brengt bij Degenen die hij afbeeldt: de Eeuwige, Moeder Maria en vele engelen en heiligen. Lang blijft hij het atelier trouw door het gereed maken van meer dan duizend plankjes, waarop de iconen door vele cursisten worden vervaardigd.

In zijn broederleven toont Jan zich een trouw mens. Hij zet zich op veel gebieden in: samen met Gait Welling en een groep vrijwilligers, zorgt hij voor de Beyartwinkel. Hij doet boodschappen voor bewoners, staat hen vriendelijk te woord en laat zich helpen als hij in de war raakt bij het teruggeven van wisselgeld. Ook is hij verdienstelijk hier in de kapel, waar hij nog tot voor kort lector was. Hij vindt dat prachtig werk, dat hij met veel inzet verricht.

De Eeuwige neemt een steeds groter plaats in in zijn leven. Steeds nadrukkelijker voelt hij de Hand van de Heer op zijn schouder rusten in zijn grote hulpvaardigheid en dienstbaarheid aan anderen. Zijn chronische ziekte gaat hem steeds meer parten spelen. Hij wordt onlangs in het Academisch Ziekenhuis Maastricht opgenomen en dan blijkt zijn situatie uitzichtloos. Hij wordt op zijn innige wens naar De Beyart terug gebracht en na een kort bezoek hier in de kapel, naar zijn kamer gereden. Omringd door familieleden, met wie hij een zeer nauwe band had, wordt in een intieme plechtigheid afscheid van het leven genomen. Hij sterft in zijn vertrouwde omgeving in alle rust en vrede. Hij mag nu het chte gelaat van de Heer aanschouwen, dat hij met zoveel toewijding in zijn iconen weergaf.

Goede Jan, dank voor alles wat je voor ons als familielid, medebroeder of Chileens jongeren betekende. Alle onzekerheid is nu van je afgevallen. Opgelucht kun je ademen in de nabijheid van jouw Lieve Heer.

Wim Swste